Column 01-2018

Maar dit is zó hoe ik ben! Over zelfbeelden en rookgedrag.

“Vijf jaar lang heb ik alleen maar geblowd. Toen ik daar geen zin meer in had ben ik blijven roken. En nu ben ik dus een roker. Iemand die het romantiseert, het lekker vindt, geniet van het samen muziek maken, schrijven en roken.” Deze quote van een deelnemer aan ons onderzoek geeft aan hoe roken voor hem sterk verbonden is met hoe hij zichzelf ziet.

Om rookgedrag te kunnen begrijpen is het essentieel te weten hoe het ingebed is in het zelfbeeld van het individu. Dat klinkt heel logisch, maar bijna geen enkele rookinterventie doet dit. De meeste haken in op de vele redenen om te stoppen en hoe je dit aan kunt pakken, maar negeren de onderliggende betekenis van het roken voor de persoon zelf. Dat is een manco, omdat het zelfbeeld veel dichter bij de emotionele beleving van de roker ligt, dan alle rationele argumenten (West, 2006).

Het is bekend dat bijna alle rokers ambivalent zijn over hun roken (Lipkus et al., 2005). Wij onderzoeken of het mogelijk is rokers beelden van zichzelf te laten maken die het stoppen met roken vergemakkelijken. Het mooie is dat mensen, naast beelden van zichzelf in het hier-en-nu, ook zichzelf in de toekomst kunnen projecteren (Markus & Nurius, 1986). Dat betekent dat er ruimte is om in de toekomst anders te zijn dan wie je nu bent. Zo kun je groeien naar de persoon die je nog liever wilt zijn dan de versie die je nu bent.

Uit ons onderzoek (Meijer et al., 2015, 2016) blijkt dat de mate waarin de roker zich kan voorstellen als iemand die gestopt is, voorspelt of iemand ook werkelijk gaat stoppen en daar succesvol in is. Het is daarom belangrijk effectieve technieken te ontwikkelen waarmee rokers een volledig eigen beeld van hun toekomst kunnen maken. En dan wel op zo een manier dat het duidelijk is dat stoppen vandaag zal leiden tot een gelukkiger en authentieker ‘zelf’ in de toekomst.

Dr. Winnie Gebhardt
Universitair Hoofddocent Gezondheidsbevordering, Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie
Universiteit Leiden

Referenties
Lipkus, I. M., Pollak, K. I., McBride, C. M., Schwartz-Bloom, R., Lyna, P., & Bloom, P. N. (2005). Assessing attitudinal ambivalence towards smoking and its association with desire to quit among teen smokers. Psychology & Health, 20(3), 373-387.

Markus, H., & Nurius, P. (1986). Possible selves. American psychologist, 41(9), 954.

Meijer, E., Gebhardt, W. A., Dijkstra, A., Willemsen, M. C., & Van Laar, C. (2015). Quitting smoking: The importance of non-smoker identity in predicting smoking behaviour and responses to a smoking ban. Psychology & Health, 30(12), 1387-1409.

Meijer, E., Gebhardt, W. A., Van Laar, C., Kawous, R., & Beijk, S. C. (2016). Socio-economic status in relation to smoking: The role of (expected and desired) social support and quitter identity. Social Science & Medicine, 162, 41-49.

West, R. (2006). Theory of addiction. Oxford: Blackwell, Addiction Press.

 

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.