Column 02-2017

Onderstaande column van Daniel Kotz is gepubliceerd in nummer 2 van de Nieuwsbrief Tabaksontmoediging van 21 februari 2017. Plaatsing betekent niet automatisch dat het Trimbos-instituut de mening van de auteur deelt.

Hoogste tijd om over te gaan op een "opt-out" benadering bij de behandeling van tabaksverslaving

De huidige standaardaanpak in de gezondheidszorg bij de behandeling van tabaksverslaving wordt gekenmerkt door een "opt-in" benadering. De rokende patiënt krijgt door de hulpverlener in principe géén behandeling voor stoppen-met-roken aangeboden, tenzij deze er zelf om vraagt (wat zelden voorkomt). Daarnaast is de aanbeveling in klinische richtlijnen, zoals die van het CBO en het NHG, dat hulpverleners eerst met patiënten over hun motivatie om te stoppen spreken (de "assess" uit het bekende 5A model) om vervolgens alleen aan dié rokers een stoppen-met-roken behandeling aan te bieden, die op dat moment gemotiveerd blijken te zijn om te stoppen.

Deze "opt-in" benadering is om verschillende redenen nadelig. Het bespreken van de motivatie van de patiënt ervaren veel hulpverleners als moeilijk, tijdrovend en frustrerend, en patiënten kunnen er defensief op reageren. Minder dan 5% van de rokende patiënten is op het moment van consultatie met een hulpverlener gemotiveerd om te stoppen. Hierdoor zou volgens de richtlijnen 95% van de patiënten géén evidence-based stoppen-met-roken behandeling door hun hulpverlener aangeboden krijgen. Echter, een groot deel van de patiënten die tijdens de consultatie als ongemotiveerd gekarakteriseerd werd, zal in het daaropvolgende jaar tóch een stoppoging ondernemen – maar dan mogelijk niet ondersteund door een evidence-based behandelmethode, waardoor de kans van slagen laag is.

Onderzoek toont aan dat het veel effectiever is als hulpverleners hun rokende patiënten direct een evidence-based behandeling aanbieden – onafhankelijk van de reden van consultatie en zonder eerst over hun motivatie te praten. Een dergelijke "opt-out" benadering is tevens eenvoudiger, sneller en minder frustrerend voor hulpverleners om toe te passen. Daarnaast zullen veel meer rokende patiënten een stoppoging wagen en – naar verwachting – deze vaker ondersteunen met een evidence-based behandeling.

Het wordt tijd om over te gaan op een "opt-out" benadering bij de behandeling van tabaksverslaving.


Daniel Kotz
Professor für Allgemeinmedizin mit Schwerpunkt Suchtforschung und klinische Epidemiologie
Institut für Allgemeinmedizin
Heinrich-Heine-Universität
Düsseldorf

 

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.