Column07-2017

Onderstaande column van Ciska Hoving is gepubliceerd in nummer 7 van de Nieuwsbrief Tabaksontmoediging van 10 oktober 2017. Plaatsing betekent niet automatisch dat het Trimbos-instituut de mening van de auteur deelt.

Effectieve appeltaarten

Op het Trimbos mini-symposium op 22 september jl. over zelfhulp programma’s bij stoppen met roken mocht ik iets vertellen over het Nederlandse programma-aanbod. In de database van het Loket Gezond Leven vond ik slechts 7 programma’s bedoeld voor rokers, waarvan er maar 1 op effect op rookgedrag geëvalueerd was. Een review van Cheung en collega’s (2017) bevestigt dit beeld; zij identificeerden 45 online interventies, maar voor enkel 6 programma’s werd een effect evaluatie gerapporteerd. 

Hoewel ongetwijfeld niet volledig, geeft het wel een indicatie dat de effect evaluatie niet langer een standaard onderdeel van een programma evaluatie is. Vanuit een planmatige interventie-ontwikkeling is dit problematisch. Natuurlijk weten we uit onder andere systematic reviews dat bepaalde interventievormen effectief zijn bij het ondersteunen van stoppen met roken, maar dit effect is een combinatie van vorm EN inhoud. Denk maar eens aan appeltaart. Natuurlijk kun je een appeltaart maken met een Jonagold, maar zijn moesappels niet veel lekkerder? Van de buitenkant kun je niet zien wat er in zit, dat merk je pas als je een hap neemt.

Met zelfhulpprogramma’s is het niet veel anders. Daarom blijft het belangrijk om door te ontwikkelen. Niet alleen nieuwe programma’s ontwikkelen, maar juist ook voortbouwen op het moois dat er al is. Een mooi voorbeeld is het project van Maria Altendorff (Universiteit van Amsterdam); ze gebruikt een al bestaand computer tailoring programma en voegt daar een nieuwe innovatieve component aan toe.

Gaat meer structurele effect evaluatie helpen rokers juist naar deze programma’s toe te leiden? Dat is maar zeer de vraag. Er zijn veel misconcepties over hulpmiddelen bij stoppen met roken en de meerderheid van de rokers stopt nog steeds zonder ondersteuning. Echter, het implementeren van een zelfhulp programma kost veel tijd, geld en energie. Dat doe je toch alleen voor een werkzaam programma?

Dr. Ciska Hoving
Universitair Docent Gezondheidscommunicatie in de Gezondheidszorg
Maastricht University/CAPRHI

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.